Odpowiedzialność solidarna
Jakich usług dotyczą nowe regulacje?
Rozszerzenie odpowiedzialności solidarnej ma dotyczyć usług wskazanych w nowym załączniku nr 16 do ustawy o VAT, obejmującym określone kategorie usług niematerialnych, w tym m.in.:
- usługi związane z oprogramowaniem,
- usługi rachunkowo-księgowe,
- usługi doradcze związane z prowadzeniem działalności gospodarczej,
- usługi zarządzania,
- usługi reklamowe,
- usługi badania rynku i opinii publicznej,
- określone usługi związane z zatrudnieniem.
W praktyce oznacza to, że nowe regulacje mogą mieć znaczenie dla przedsiębiorców z wielu branż korzystających na co dzień z zewnętrznych usług profesjonalnych.
Kiedy może powstać odpowiedzialność solidarna?
Zgodnie z uchwalonymi przepisami odpowiedzialność solidarna może znaleźć zastosowanie, jeżeli nabywca miał wiedzę lub uzasadnione podstawy do przypuszczenia, że podatek przypadający na daną transakcję nie zostanie wpłacony na rachunek urzędu skarbowego. Zwracamy uwagę, że są to pojęcia bardzo nieprecyzyjne i w praktyce organów podatkowych interpretowane bardzo szeroko, na niekorzyść podatnika.
Split payment nie eliminuje odpowiedzialności solidarnej
Co prawda zastosowanie mechanizmu podzielonej płatności (MPP) pozostaje jednym z przewidzianych w ustawie sposobów wyłączenia odpowiedzialności solidarnej, jednak taka ochrona często może nie zadziałać. Przepisy wyłączają ochronę przez split payment, jeżeli nabywca wiedział, że faktura została wystawiona przez podmiot nieistniejący, faktura dokumentuje czynność, która nie została dokonana, podaje kwoty niezgodne z rzeczywistością albo potwierdza czynność stanowiącą nadużycie prawa. Interpretacja również tych przesłanek w dotychczasowej praktyce kontrolnej i orzeczniczej jest bardzo dowolna i często niekorzystna. Dlatego samo stosowanie mechanizmu podzielonej płatności nie może już zastępować odpowiedniej weryfikacji kontrahenta i transakcji.
Nowe ryzyko wykracza poza dział księgowości
W przypadku usług niematerialnych szczególnego znaczenia nabiera możliwość wykazania, że transakcja rzeczywiście miała miejsce oraz została przeprowadzona na uzasadnionych biznesowo warunkach. W przeciwieństwie do dostawy towarów wykonanie usług doradczych, marketingowych, zarządczych czy informatycznych nie zawsze pozostawia jednoznaczne, materialne dowody.
Dlatego przygotowanie organizacji do nowych regulacji może wymagać współpracy kilku obszarów przedsiębiorstwa – m.in. zakupów, finansów, księgowości, podatków oraz jednostek biznesowych odpowiedzialnych za zamawianie i odbiór usług. Istotne może być w szczególności odpowiednie dokumentowanie:
- weryfikacji kontrahenta,
- podstaw i uzasadnienia jego wyboru,
- zakresu zamawianej usługi,
- rzeczywistego wykonania i odbioru świadczenia,
- warunków współpracy i poziomu wynagrodzenia.
Jak PKF może przygotować Twoją firmę? - Pomagamy przedsiębiorstwom zidentyfikować obszary potencjalnego ryzyka oraz przygotować procesy i dokumentację do nowych regulacji.
Identyfikacja transakcji objętych ryzykiem - Analizujemy strukturę zakupów i identyfikujemy usługi oraz transakcje, które mogą zostać objęte rozszerzonym mechanizmem odpowiedzialności solidarnej.
Przegląd procesu weryfikacji kontrahentów - Sprawdzamy, w jaki sposób organizacja weryfikuje usługodawców i dokumentuje wykonane czynności.
Przegląd procesu zamawiania i odbioru usług - Analizujemy proces od wyboru kontrahenta i uzgodnienia warunków współpracy po realizację, odbiór, dokumentację i rozliczenie usługi.
Ocena procedur i dokumentacji - Weryfikujemy stosowane procedury oraz dokumenty służące potwierdzeniu przebiegu transakcji i rzeczywistego wykonania świadczenia.
Rekomendacje i narzędzia - Wskazujemy obszary wymagające zmian oraz przygotowujemy rozwiązania wspierające zarządzanie ryzykiem – w tym checklisty i wzory dokumentów dostosowane do procesów funkcjonujących w organizacji.
Wsparcie wdrożeniowe - Pomagamy przełożyć rekomendacje na rozwiązania stosowane w codziennej działalności przedsiębiorstwa.
Szkolenia i warsztaty - Przygotowujemy zespoły zaangażowane w wybór kontrahentów, zakup, odbiór, dokumentowanie i rozliczanie usług do stosowania nowych procedur.
Planowany termin wejścia nowych regulacji w życie to 1 października 2026 r.
Warto wykorzystać czas przed rozpoczęciem ich stosowania na identyfikację usług objętych nowymi zasadami, przegląd kontrahentów oraz ocenę procedur funkcjonujących w organizacji.
Przeprowadzimy wstępną analizę ryzyka i wskażemy obszary, które mogą wymagać dostosowania przed wejściem nowych regulacji w życie.
Skontaktuj się z ekspertami PKF.
