Masz pytania? Napisz do mnie!
Galyna Matviichuk

Data publikacji
23.07.2026

MSSF 18 będzie miał zastosowanie do rocznych okresów sprawozdawczych rozpoczynających się 1 stycznia 2027 r. lub później. Nowy standard zastąpi MSR 1 „Prezentacja sprawozdań finansowych” i wprowadzi istotne zmiany w zakresie prezentacji oraz ujawniania informacji w sprawozdaniach finansowych.

Najczęściej MSSF 18 omawiany jest w kontekście rachunku zysków i strat, nowych kategorii przychodów i kosztów, obowiązkowych subtotalów oraz ujawnień dotyczących miar wyników definiowanych przez kierownictwo. To naturalny punkt wyjścia, ponieważ jednym z głównych celów standardu jest zwiększenie porównywalności i przejrzystości informacji prezentowanych użytkownikom sprawozdań finansowych.

W praktyce przygotowania do MSSF 18 nie powinny jednak ograniczać się wyłącznie do układu sprawozdania finansowego. W wielu organizacjach dane finansowe są wykorzystywane również w raportowaniu zarządczym, budżetowaniu, forecastach, prezentacjach dla inwestorów, materiałach dla banków oraz w dokumentacji finansowania. Dlatego przed 2027 rokiem warto sprawdzić, czy nowe zasady prezentacji wyniku nie będą wymagały uporządkowania także tych obszarów.

MSSF 18 nie zmienia zasad ujmowania i wyceny

MSSF 18 dotyczy prezentacji i ujawniania informacji w sprawozdaniach finansowych. Nie zmienia zasad ujmowania i wyceny aktywów, zobowiązań, przychodów ani kosztów. Co do zasady nie powinien więc zmieniać samej wartości wyniku netto jednostki.

Może jednak zmienić sposób prezentacji poszczególnych kategorii przychodów i kosztów oraz subtotalów w rachunku zysków i strat. Z tego powodu istotne jest nie tylko techniczne dostosowanie sprawozdania finansowego, ale również analiza tego, jak nowa prezentacja będzie powiązana z dotychczasowym raportowaniem zarządczym i komunikacją finansową.

KPI i miary zarządcze — obszar wymagający przeglądu

Jednym z obszarów, które warto przeanalizować, są KPI i miary zarządcze stosowane w organizacji. Dotyczy to zarówno raportów wewnętrznych, jak i miar prezentowanych w materiałach zewnętrznych, np. w prezentacjach inwestorskich, komunikatach wynikowych, raportach zarządu czy materiałach przekazywanych instytucjom finansującym.

W praktyce organizacje często posługują się takimi kategoriami jak EBITDA, EBIT, skorygowany wynik operacyjny, wynik na działalności podstawowej, marża operacyjna lub inne miary dopasowane do specyfiki działalności. Po wejściu w życie MSSF 18 warto sprawdzić, czy sposób kalkulacji, prezentacji i opisu tych miar pozostanie spójny z nowym układem sprawozdania finansowego.

Szczególnej uwagi wymagają te miary, które mogą spełniać definicję miar wyników definiowanych przez kierownictwo, czyli Management-defined Performance Measures. MPM nie obejmują każdego KPI ani każdego wskaźnika zarządczego. Zgodnie z MSSF 18 są to określone subtotale przychodów i kosztów, które nie są wymagane przez standardy MSSF, są wykorzystywane w komunikacji publicznej poza sprawozdaniem finansowym i pokazują sposób, w jaki kierownictwo komunikuje wybrany aspekt wyników finansowych jednostki jako całości.

Oznacza to, że nie każda miara wykorzystywana przez zarząd będzie MPM w rozumieniu MSSF 18. Mimo to szerszy przegląd KPI może być uzasadniony, ponieważ organizacja powinna zapewnić spójność pomiędzy sprawozdaniem finansowym, raportowaniem wewnętrznym i komunikacją z interesariuszami.

Budżety, forecasty i raportowanie zarządcze

MSSF 18 może mieć również praktyczne znaczenie dla procesów planowania i analizy wyników. Budżety, forecasty oraz raporty controllingowe są często budowane w oparciu o dotychczasową strukturę rachunku zysków i strat oraz wewnętrzne definicje wyniku operacyjnego, EBITDA, marż lub innych miar rentowności.

Jeżeli sprawozdanie finansowe będzie prezentowane według nowej struktury, a raportowanie zarządcze pozostanie oparte na dotychczasowych założeniach, może pojawić się potrzeba dodatkowych uzgodnień pomiędzy danymi wewnętrznymi i zewnętrznymi. Może to mieć znaczenie m.in. przy analizie odchyleń, przygotowaniu komentarzy do wyników, opracowywaniu prezentacji dla zarządu lub rady nadzorczej oraz komunikacji z inwestorami.

Dlatego już na etapie przygotowań warto sprawdzić, czy systemy finansowo-księgowe i controllingowe umożliwią właściwe przypisanie danych do nowych kategorii prezentacyjnych oraz przygotowanie danych porównawczych w wymaganym układzie.

Umowy finansowania i kowenanty

Kolejnym obszarem, który może wymagać ostrożnej analizy, są umowy finansowania, w szczególności te, które zawierają kowenanty finansowe lub odnoszą się do konkretnych miar wyniku, rentowności, zadłużenia albo przepływów pieniężnych.

MSSF 18 sam w sobie nie zmienia sytuacji ekonomicznej jednostki. Nie oznacza również automatycznej zmiany sposobu kalkulacji kowenantów. Warto jednak sprawdzić, czy definicje stosowane w umowach finansowania odwołują się do konkretnych pozycji sprawozdania finansowego, subtotalów lub miar, których prezentacja może ulec zmianie po wdrożeniu nowego standardu.

Znaczenie będzie miała treść konkretnej umowy. Jeżeli dana miara jest zdefiniowana niezależnie od standardów rachunkowości, wpływ MSSF 18 może być ograniczony. Jeżeli jednak umowa odwołuje się bezpośrednio do danych prezentowanych w sprawozdaniu finansowym, warto odpowiednio wcześniej przeanalizować, czy zmiana prezentacji nie wymaga dodatkowego wyjaśnienia lub uzgodnienia z instytucją finansującą.

Komunikacja z inwestorami i innymi interesariuszami

Dla emitentów giełdowych oraz jednostek regularnie komunikujących wyniki finansowe szczególne znaczenie może mieć spójność przekazu. Nowa struktura rachunku zysków i strat oraz dodatkowe ujawnienia mogą wpłynąć na sposób, w jaki wyniki będą analizowane przez inwestorów, analityków, banki, właścicieli i innych użytkowników informacji finansowych.

Przed pierwszym raportowaniem według MSSF 18 warto więc przeanalizować nie tylko sam układ sprawozdania finansowego, ale również narrację towarzyszącą wynikom. Dotyczy to raportów okresowych, prezentacji wynikowych, komentarzy zarządu, materiałów dla rady nadzorczej oraz komunikacji z instytucjami finansującymi.

Istotne będzie szczególnie to, aby miary prezentowane poza sprawozdaniem finansowym były właściwie zdefiniowane, konsekwentnie stosowane i możliwe do uzgodnienia z danymi wynikającymi ze sprawozdania finansowego, jeżeli wymagają tego przepisy lub przyjęte zasady raportowania.

Co warto zrobić przed 2027 rokiem?

Przygotowania do MSSF 18 warto rozpocząć od identyfikacji miejsc, w których organizacja wykorzystuje dane z rachunku zysków i strat oraz miary wyniku finansowego. Taki przegląd powinien objąć nie tylko sprawozdawczość finansową, ale również raportowanie zarządcze, controlling, budżetowanie, modele finansowe, prezentacje inwestorskie i dokumentację finansowania.

W praktyce warto odpowiedzieć m.in. na następujące pytania:

• jakie KPI i miary zarządcze są stosowane w organizacji,
• które z nich są komunikowane publicznie poza sprawozdaniem finansowym,
• czy wybrane miary mogą spełniać definicję MPM,
• czy budżety i forecasty będzie można porównać z przyszłym układem sprawozdania finansowego,
• czy systemy finansowo-księgowe i controllingowe umożliwią przygotowanie danych w nowym układzie,
• czy umowy finansowania odwołują się do pozycji lub miar, których prezentacja może ulec zmianie,
• czy komunikacja z inwestorami, bankami i innymi interesariuszami będzie spójna z nowymi zasadami prezentacji.

MSSF 18 nie powinien być traktowany wyłącznie jako techniczna zmiana w sprawozdaniu finansowym. Dla wielu organizacji będzie to projekt wymagający współpracy finansów, controllingu, zespołów odpowiedzialnych za raportowanie, relacje inwestorskie, systemy oraz finansowanie.

Im wcześniej organizacja zidentyfikuje obszary, w których nowe zasady prezentacji mogą mieć znaczenie, tym łatwiej będzie przygotować spójny i uporządkowany proces wdrożenia.