Zmiany w ustawie o podatku od towarów i usług w zakresie wprowadzenia tzw. e-faktur

W dniu 1 października 2021 r. Sejm uchwalił ustawę o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz niektórych innych ustaw (dalej jako „ustawa z dnia 29 października 2021 r.”).
Powyższe oznacza, iż z dniem 1 stycznia 2022 r. wejdą w życie przepisy umożliwiające wystawianie faktur ustrukturyzowanych. Faktury te będą wystawiane według określonego wzoru za pośrednictwem Krajowego Systemu e-Faktur.

Stosownie do art. 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 października 2021 r. w art. 2 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2021 r. poz. 685, z późn. zm.) po pkt 32 wprowadza się pkt 32a zawierający definicję faktury ustrukturyzowanej - fakturą ustrukturyzowaną jest faktura wystawiona przy użyciu Krajowego Systemu e-Faktur wraz z przydzielonym numerem identyfikującym tę fakturę w tym systemie.

Istotnym jest, iż ustawa z dnia 29 października 2021 r. wprowadza do ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (dalej również jako „uVAT”) także przepis art. 112aa, zgodnie z którym:

1. Faktury ustrukturyzowane są przechowywane w Krajowym Systemie e-Faktur przez okres 10 lat, licząc od końca roku, w którym zostały wystawione. Przepisów art. 112 i art. 112a nie stosuje się.

2. Po upływie okresu przechowywania faktur, o którym mowa w ust. 1, podatnik przechowuje faktury ustrukturyzowane poza Krajowym Systemem e-Faktur do czasu upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego. Przepisy art. 112 i art. 112a stosuje się odpowiednio”.

Konkludując: faktury VAT wystawione według udostępnionego wzorca i przesłane do Krajowego Systemu e-Faktur będą w tym systemie przechowywane przez okres 10 lat licząc od końca roku, w którym doszło do ich wystawienia.

Uwagę zwraca fakt, iż potencjalnemu odbiorcy faktury ustrukturyzowanej przysługuje prawo niezaakceptowania takiej formy faktury. Kwestię tę reguluje nowy art. 106na ust. 2 uVAT (vide art. 1 pkt 13 ustawy z dnia 29 października 2021 r.). Zgodnie natomiast z nowym art. 106g ust. 3b uVAT (vide art. 1 pkt 8 ustawy z dnia 29 października 2021 r.), jeżeli odbiorca faktury nie wyraził akceptacji, o której mowa w art. 106na ust. 2, faktura ustrukturyzowana może być przesłana temu podmiotowi w postaci z nim uzgodnionej. Przepisy ust. 1-3 stosuje się odpowiednio.

Jak wskazuje Ministerstwo Finansów w wydawanych komunikatach, z wprowadzeniem przedmiotowego rozwiązania związane są pewne korzyści. Główną z nich ma być skrócenie okresu oczekiwania na zwrot nadwyżki podatku naliczonego nad podatkiem należnym do 40 dni (a zatem czas ten ulegnie skróceniu o jedną trzecią). Warto jednak zaznaczyć, że korzyść ta dostępna będzie dla podatników dopiero po spełnieniu wskazanych ustawą wymagań. Zgodnie bowiem z nowym art. 87 ust. 5b uVAT (vide art. 1 pkt 5 ustawy z dnia 29 października 2021 r.) urząd skarbowy jest obowiązany dokonać zwrotu różnicy podatku, o której mowa w ust. 2, w terminie 40 dni, licząc od dnia złożenia rozliczenia, w przypadku gdy łącznie są spełnione następujące warunki:

1) w związku z wykonywaniem czynności, dla których występował obowiązek wystawienia faktur na podstawie art. 106b ust. 1:

a) pkt 1 lub

b) pkt 3, lub

c) pkt 4 – w zakresie, w jakim dotyczy otrzymania całości lub części zapłaty przed dokonaniem czynności, o których mowa w art. 106b ust. 1 pkt 1, uwzględnionych w rozliczeniu podatnika za dany okres rozliczeniowy

– podatnik wystawiał wyłącznie faktury ustrukturyzowane,

2) kwota podatku naliczonego lub różnicy podatku, o której mowa w ust. 1, nierozliczona w poprzednich okresach rozliczeniowych i wykazana w deklaracji, nie przekracza 3000 zł,

3) podatnik przez kolejne 12 miesięcy poprzedzających bezpośrednio okres w rozliczeniu, za który występuje z wnioskiem o zwrot:

a) był zarejestrowany jako podatnik VAT czynny,

b) składał za każdy okres rozliczeniowy deklaracje, o których mowa w art. 99 ust. 1–3,

c) posiadał rachunek rozliczeniowy lub imienny rachunek w spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej, zawarty w wykazie, o którym mowa w art. 96b ust. 1

– przy czym przepisy ust. 2 zdanie drugie i trzecie, ust. 2a–2c oraz ust. 4a–4f stosuje się odpowiednio.

Ministerstwo finansów wskazuje na pozytywne skutki nowelizacji wprowadzanej ustawą z dnia 29 października 2021 r.:

- zwiększenie bezpieczeństwa w związku z przechowywaniem faktur w bazie danych Ministerstwa Finansów;

- zwiększenie wygody podatników;

- zmniejszenie ilości obowiązków związanych z archiwizacją faktur;

- skrócenie okresu przewidzianego na zwrot podatku.