Specjalny fundusz inwestycyjny sposobem na zaliczenie w koszty podatkowe przyszłych wydatków na inwestycje

Nowelizacja ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych obowiązująca od dnia 1 stycznia 2021 r. umożliwia  spółce kapitałowej jednorazowe zaliczenie w koszty uzyskania przychodów środków przekazanych na tzw. specjalny fundusz inwestycyjny.

Zgodnie z art. 15 ust. 1hb ustawy o CIT, Podatnik CIT może zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów  odpis na wyodrębniony w kapitale rezerwowym fundusz utworzony na cele inwestycyjne. Dokonanie ww. odpisu przez Spółkę kapitałową spełniającą warunki ustawowe pozwala na jednorazowe zaliczenie w koszty podatkowe środków pieniężnych przelanych na rachunek bankowy funduszu prowadzony przez Bank Gospodarstwa Krajowego.

Jednakże utworzenie i skorzystanie ze specjalnego funduszu inwestycyjnego jest obwarowane szeregiem warunków formalnych.

Warunki podmiotowe utworzenia specjalnego funduszu inwestycyjnego

Specjalny fundusz inwestycyjny stanowi alternatywę dla tzw. estońskiego CIT (Podatnik CIT może wybrać alternatywnie albo estoński CIT, albo założyć SFI). Fundusz może założyć Spółka kapitałowa, która m. in.:

  • osiągnęła w poprzednim roku podatkowym przychody z działalności poniżej 100 mln PLN;
  • mniej niż 50 % przychodów pochodzi m. in. z wierzytelności, pożyczek;
  • zatrudnia co najmniej 3 osoby;
  • prowadzi działalność w formie spółki z ograniczoną odpowiedzialnością lub spółki akcyjnej, a udziały/akcje posiadają wyłącznie osoby fizyczne;
  • nie posiada udziałów lub akcji w kapitale innej spółki.

Istota i warunki przedmiotowe specjalnego funduszu inwestycyjnego

Spółka kapitałowa przeznaczając zysk z poprzedniego roku podatkowego na specjalny fundusz inwestycyjny w sposób jednorazowy zalicza w koszty uzyskania przychodów te środki.

W konsekwencji pozwala to na obniżenie opodatkowania w roku podatkowym, w którym dokonano przelewu środków na specjalny fundusz inwestycyjny.

Przykładowo: Spółka kapitałowa, jeżeli spełnia warunki podmiotowe, może przeznaczyć w 2021 r. kwotę zysku osiągniętego w 2020 r. na fundusz inwestycyjny, a przeznaczona kwota stanowi dla Spółki koszt podatkowy w 2021 r.

Przekazanie środków na specjalny fundusz inwestycyjny następuje poprzez odpis na kapitał rezerwowy z zysku z poprzedniego roku podatkowego (co ogranicza kwotę możliwą do zaliczenia w koszty podatkowe), przy czym przelew na ww. fundusz spółki musi nastąpić na rachunek prowadzony w Banku Gospodarstwa Krajowego (lub tzw. podmiotu kwalifikowanego).

Środki przelane na specjalny fundusz inwestycyjny nie mogą pochodzić z pożyczki, kredytu, dotacji, ani subwencji, a ponadto stanowią pomoc de minimis.

Ponadto, środki przekazane na fundusz inwestycyjny powinny zostać wydatkowane na cele inwestycyjne w roku, w którym dokonano tego odpisu lub kolejnym roku podatkowym, przy czym istnieje możliwość przedłużenia terminu do 3 lat.

Ze specjalnego funduszu inwestycyjnego mogą być pokrywane wydatki na nabycie i wytworzenie środków trwałych (w kwotach netto).

Wydatki mogą zostać poniesione, również na opłaty leasingowe (nie dotyczy leasingu operacyjnego), w części przeznaczonej na spłatę wartości początkowej środka trwałego.

Przeznaczenie środków na specjalny fundusz inwestycyjny i zaliczenie ich na inwestycje ogranicza możliwość zaliczenia kosztów podatkowych w przyszłości, tj. kosztem podatkowym nie będą przede wszystkim wydatki na nabycie lub wytworzenie środków trwałych lub odpisów z tytułu zużycia środków trwałych od tej części ich wartości, która została sfinansowana ze środków funduszu.

Przykład: Spółka dokonała przelewu środków na fundusz inwestycyjny w 2021 r., w rezultacie  przelane środki stanowią dla niej koszt uzyskania przychodu w 2021 r. Spółka zakupiła środki trwałe w 2022 r., które sfinansowała z funduszu inwestycyjnego – poniesiony wydatek nie stanowi dla Spółki kosztu podatkowego w 2022 r.

Podsumowanie

Podstawową zaletą utworzenia specjalnego funduszu inwestycyjnego będzie możliwość szybkiego i jednorazowego obniżenia podstawy opodatkowania (możliwość jednorazowego zaliczenia do kosztów podatkowych wydatków na środki trwałe, które zostaną zakupione w przyszłości). Jednakże, należy zwrócić uwagę na istniejące ograniczenia podmiotowe i przedmiotowe odnośnie możliwości skorzystania z SFI.

W związku z tym, przed skorzystaniem ze specjalnego funduszu inwestycyjnego, podatnik CIT powinien wnikliwie przeanalizować:

  • spełnienie warunków pozwalających na utworzenie specjalnego funduszu inwestycyjnego, jak również
  • prognozowane wyniki finansowe i plany inwestycyjne.