01.07.2026
Choć MSSF 18 zacznie obowiązywać od 1 stycznia 2027 r., przygotowania warto rozpocząć już teraz. Retrospektywne zastosowanie standardu, konieczność przekształcenia danych porównawczych oraz wpływ na raportowanie śródroczne sprawiają, że analiza zmian nie powinna być odkładana na ostatnią chwilę. Sprawdź, jakie działania warto zaplanować już dziś.
MSSF 18 „Prezentacja i ujawnianie informacji w sprawozdaniach finansowych” będzie obowiązywał dla rocznych okresów sprawozdawczych rozpoczynających się 1 stycznia 2027 r. lub później. Mogłoby się więc wydawać, że organizacje mają jeszcze dużo czasu na przygotowanie się do nowych wymagań.
W praktyce jednak rozpoczęcie prac dopiero w 2027 roku może okazać się zbyt późne. Wynika to przede wszystkim z retrospektywnego zastosowania standardu oraz konieczności odpowiednio wczesnej analizy wpływu zmian na sprawozdawczość finansową.
W poprzednim artykule omówiliśmy najważniejsze zmiany wprowadzane przez MSSF 18 oraz oczekiwania Europejskiego Urzędu Nadzoru Giełd i Papierów Wartościowych (ESMA). Teraz odpowiadamy na kolejne pytanie, które zadaje sobie wiele organizacji – dlaczego przygotowania warto rozpocząć już dziś?
Kiedy wchodzi w życie MSSF 18?
MSSF 18 zastąpi MSR 1 „Prezentacja sprawozdań finansowych” i będzie miał zastosowanie do rocznych okresów sprawozdawczych rozpoczynających się 1 stycznia 2027 r. lub później. Standard dopuszcza również jego wcześniejsze zastosowanie.
Jednocześnie będzie on stosowany retrospektywnie, zgodnie z wymaganiami MSR 8. Oznacza to, że przy pierwszym zastosowaniu jednostka będzie zobowiązana do odpowiedniego przekształcenia danych porównawczych prezentowanych w sprawozdaniu finansowym.
To właśnie obowiązek retrospektywnego zastosowania sprawia, że przygotowań nie warto odkładać na ostatnią chwilę.
Dlaczego nie warto czekać do 2027 roku?
Choć MSSF 18 zacznie obowiązywać od 2027 roku, dla wielu organizacji 2026 rok będzie kluczowym okresem przygotowań.
Przed wdrożeniem nowego standardu warto przeanalizować jego wpływ na sposób prezentacji informacji finansowych, ocenić dostępność danych niezbędnych do przygotowania informacji porównawczych oraz zidentyfikować obszary, które mogą wymagać zmian.
W zależności od specyfiki działalności może to obejmować również ocenę wykorzystywanych procesów raportowania, narzędzi wspierających sporządzanie sprawozdań finansowych czy stosowanych mierników wyników definiowanych przez kierownictwo (Management-defined Performance Measures – MPM).
Odpowiednio wczesne rozpoczęcie tych prac pozwala rozłożyć proces wdrożenia w czasie i ograniczyć ryzyko prowadzenia projektu pod presją zbliżających się terminów.
Wpływ MSSF 18 na sprawozdawczość śródroczną
Szczególne znaczenie MSSF 18 będzie miał dla emitentów sporządzających śródroczne raporty finansowe. W praktyce pierwszym sprawozdaniem przygotowywanym już według nowych zasad może być śródroczne sprawozdanie finansowe za pierwszy okres sprawozdawczy 2027 roku, np. raport za I kwartał 2027 roku, jeżeli jednostka jest zobowiązana do jego sporządzenia zgodnie z MSSF.
Oznacza to, że układ i sposób prezentacji danych w takim sprawozdaniu śródrocznym powinny być zgodne z wymaganiami MSSF 18, które będą następnie stosowane w rocznym sprawozdaniu finansowym za 2027 rok. Opieranie się na formacie sprawozdawczości z 2026 r. nie spełnia głównego celu standardu – zapewnienia porównywalności sprawozdań finansowych za różne okresy, w tym za okresy śródroczne.
Ponieważ MSSF 18 ma być stosowany retrospektywnie, dane porównawcze za odpowiednie okresy 2026 roku prezentowane w sprawozdaniu śródrocznym za 2027 rok również będą wymagały przekształcenia do nowego układu prezentacyjnego. W przypadku emitentów oznacza to konieczność wcześniejszego przygotowania danych porównawczych, mapowania pozycji rachunku zysków i strat do nowych kategorii oraz weryfikacji wpływu zmian na stosowane miary i komunikację z rynkiem.
Z tego względu prace nad docelowym układem sprawozdania finansowego oraz procesem przygotowania danych porównawczych powinny rozpocząć się jeszcze przed początkiem 2027 roku. Pozwoli to ograniczyć ryzyko, że pierwsze śródroczne raportowanie po wejściu w życie MSSF 18 będzie przygotowywane pod znaczną presją czasu.
ESMA również wskazuje na potrzebę wcześniejszych przygotowań
Znaczenie odpowiednio wczesnego rozpoczęcia prac podkreśla także ESMA. Regulator zwraca uwagę, że emitenci powinni z wyprzedzeniem ocenić wpływ MSSF 18 na proces sporządzania sprawozdań finansowych, przygotowanie danych porównawczych oraz organizację procesu raportowania.
W praktyce oznacza to, że analiza wpływu nowego standardu powinna poprzedzać jego obowiązkowe zastosowanie.
Co warto zrobić już teraz?
Pierwszym krokiem powinno być przeprowadzenie analizy wpływu MSSF 18 na sprawozdawczość finansową jednostki.
W szczególności warto:
- ocenić wpływ nowych wymagań na prezentację informacji finansowych,
- zidentyfikować obszary wymagające zmian w ujawnieniach,
- przeanalizować stosowane mierniki wyników (MPM),
- zweryfikować dostępność danych niezbędnych do retrospektywnego zastosowania standardu,
- przygotować docelowy układ sprawozdania finansowego zgodny z MSSF 18, w tym na potrzeby pierwszego raportowania śródrocznego w 2027 roku,
- przygotować harmonogram dalszych działań wdrożeniowych.
Rozpoczęcie tych prac z odpowiednim wyprzedzeniem pozwoli organizacji sprawnie przygotować się do obowiązkowego stosowania MSSF 18 od 2027 roku oraz ograniczyć ryzyko wprowadzania zmian w ostatnim momencie.
