SLIM VAT 2 – wybrane zmiany

Ustawa z dnia 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz ustawy - Prawo bankowe wprowadza tzw. pakiet SLIM VAT 2.

Zgodnie z zamysłem ustawodawcy, przedmiotowe zmiany mają zredukować liczbę obowiązków nałożonych na podatników oraz ułatwić korzystanie z przepisów. Poniżej zaprezentowano niektóre z uchwalonych zmian.

Ulga na złe długi

W ramach nowelizacji przewidziano znaczące zmiany w odniesieniu do ulgi na złe długi (art. 89a ustawy o VAT), sprowadzające się do redukcji warunków jakie dotychczas należało spełnić, by podatnik miał prawo z niej skorzystać, tj.: zrezygnowano z wymogu, dostawy towarów/świadczenia usług na rzecz podatnika zarejestrowanego jako podatnik VAT czynny, niebędącego w trakcie postępowania restrukturyzacyjnego, postępowania upadłościowego lub w trakcie likwidacji. Równocześnie, zrezygnowano z warunku, aby dłużnik pozostawał zarejestrowanym czynnym podatnikiem VAT i nie był w trakcie postępowania restrukturyzacyjnego, postępowania upadłościowego lub w trakcie likwidacji na dzień poprzedzający złożenie korekty deklaracji przez wierzyciela.

Ponadto przy spełnieniu określonych warunków, wprowadzono możliwość skorzystania przez wierzyciela z ulgi na złe długi w odniesieniu do nabywców będących konsumentami oraz podatnikami VAT zwolnionymi.

Wydłużono również termin na skorzystanie z przedmiotowej ulgi z dwóch do trzech lat od daty wystawienia faktury dokumentującej wierzytelność, licząc od końca roku, w którym została ona wystawiona.

Określenie miejsca dostawy ruchomej w transakcjach łańcuchowych przy eksporcie towarów lub WDT, gdy pierwszy lub ostatni podmiot organizuje transport lub wysyłkę

Gdy w transakcji łańcuchowej podmiotem organizującym wysyłkę lub transport jest pierwszy w kolejności dostawca (tj. pierwszy podmiot w łańcuchu), to wysyłkę lub transport przyporządkowuje się jego dostawie. Jeśli natomiast wysyłka lub transport towarów organizowana jest przez ostatniego nabywcę, to taką wysyłkę lub transport przyporządkowuje się dostawie dokonanej do tego nabywcy.

Uregulowanie sposobu dokonywania korekty in-minus w przypadku importu usług oraz WNT

Korekta powinna być dokonana „na bieżąco”, w deklaracji podatkowej za miesiąc, w którym zaistniała przyczyna obniżenia podstawy opodatkowania (niezależnie od momentu/okresu, w którym otrzymano fakturę korygującą), tj. gdy przyczyna korekty powstała później i nie była możliwa do przewidzenia w momencie rozliczenia pierwotnej transakcji, tak więc gdy przedsiębiorca dokonujący WNT otrzyma od swojego kontrahenta rabat np. w styczniu, to korekty podstawy opodatkowania powinien dokonać w deklaracji składanej za styczeń.

Korekta rozliczenia importu towarów w deklaracji

Wprowadzona zmiana ma umożliwić podatnikowi rozliczającemu podatek z tytułu importu towarów bezpośrednio w deklaracji podatkowej dokonania korekty deklaracji, w sytuacji gdyby w pierwotnej deklaracji nie rozliczył on w całości lub w części tego podatku. Podatnik będzie mógł złożyć stosowną korektę deklaracji w terminie 4 miesięcy po miesiącu, w którym miał rozliczyć podatek z tytułu importu towarów. Jeżeli natomiast nie dojdzie do rozliczenia podatku w prawidłowej wysokości ani złożenia w wyżej wskazanym terminie stosownej korekty deklaracji, wówczas podatnik utraci prawo do rozliczenia podatku w deklaracji. Będzie on musiał zapłacić podatek wraz z odsetkami. 

Należy jednakże zaznaczyć, że utrata prawa do rozliczenia podatku w deklaracji podatkowej dotyczyć będzie tylko podatku wykazanego w zgłoszeniu celnym, z którego podatek nie został w całości rozliczony w deklaracji podatkowej.

Odliczenie VAT naliczonego w drodze korekty JPK_V7

Nowelizacja przewiduje również wprowadzenie możliwości odliczenia VAT naliczonego w drodze korekty JPK_V7 za okres, w którym powstało prawo do obniżenia VAT należnego oraz za jeden z trzech następnych okresów rozliczeniowych, a w przypadku podatnika rozliczającego się kwartalnie za jeden z dwóch następnych okresów rozliczeniowych – przypadających bezpośrednio po okresie rozliczeniowym, w którym powstało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego (nie później jednak niż w ciągu 5 lat, licząc od początku roku, w którym powstało prawo do obniżenia tego podatku).

Złożenie zgodnego oświadczenia o rezygnacji ze zwolnienia z VAT w akcie notarialnym

Nowelizacja ustawy przewiduje również umożliwienie stronom transakcji dostawy budynku, budowli lub ich części złożenia w akcie notarialnym zgodnego oświadczenia o rezygnacji ze zwolnienia z VAT i wyboru opcji opodatkowania VAT, do zawarcia którego dochodzi w związku z dostawą tych obiektów. Dotychczas strony transakcji zainteresowane taką opcją były zobligowane do złożenia zgodnego oświadczenia stron przed naczelnikiem urzędu skarbowego przed dniem zawarcia transakcji.

W ramach pakietu SLIM VAT 2, zgodnie z projektem ustawy o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz niektórych innych ustaw (http://orka.sejm.gov.pl/Druki9ka.nsf/Projekty/9-020-651-2021/$file/9-020-651-2021.pdf), procedowane są również następujące zmiany:

Likwidacja duplikatu faktury

W sytuacji gdy faktura ulegnie zniszczeniu albo zaginie przekazywać się będzie nabywcy kolejny egzemplarz faktury bez obowiązku zamieszczania oznaczenia „DUPLIKAT”. W związku z obowiązkami podatników w zakresie JPK_VAT nie będzie potrzeby odrębnej identyfikacji tego dokumentu.

Prostsze fakturowanie

Brak obowiązku umieszczania na fakturze korygującej wyrazów „FAKTURA KORYGUJĄCA” albo „KOREKTA” oraz wskazywania przyczyny korekty.

Korekty zbiorcze

Umożliwienie wystawiania faktur korygujących zbiorczych dla poszczególnych faktur z danego okresu na rzecz jednego odbiorcy. Dopuszczalna będzie zarówno korekta faktur poszczególnych dostaw lub usług, jak i korekta wszystkich dostaw lub usług.

Wydłużenie możliwości wystawienia faktury z 30 do 60 dni

Zmiana pozwoli podatnikom na wystawianie faktur nie wcześniej niż 60. dnia (zamiast obecnych 30 dni) przed dokonaniem dostawy towaru lub wykonaniem usługi, jak i 60. dnia przed otrzymaniem, przed dokonaniem dostawy towaru lub wykonaniem usługi, całości lub części zapłaty.

Bilety jako faktury i zniesienie limitu kilometrów przy przejazdach

Obecnie (od 1 lipca 2021 r.) za fakturę uznaje się bilety np. kolejowe czy autobusowe, które dokumentują przejazd na odległość większą niż 50 km. Zgodnie z nowelizacją nabywca będzie miał możliwość odliczenia VAT od krótszych przejazdów związanych z działalnością gospodarczą podatnika.

Ułatwienie odliczenia VAT na samochody wykorzystywane do działalności gospodarczej

Nowelizacja wydłużyła termin na składanie informacji VAT-26 do 25. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym dokonany zostanie pierwszy wydatek związany z tym samochodem dający 100% prawo do odliczenia VAT naliczonego.

Większość zmian przewidzianych w SLIM VAT 2 wchodzi w życie z dniem 1 października 2021 r., natomiast przepisy dotyczące wykazywania VAT naliczonego m. in. z tytułu WNT oraz importu usług, w tym samym rozliczeniu co VAT należny, bez względu na przekroczenie terminu 3-miesięcznego oraz zapisy ustawy związane z rozliczaniem VAT należnego z tytułu importu towarów w JPK_V7, wejdą w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia ustawy.