Nowe rejestry działalności regulowanej

Na mocy nowelizacji ustawy z 1 marca 2018 r. o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu (dalej „Ustawa”) działalność na rzecz spółek lub trustów oraz działalność w zakresie walut wirtualnych stała się działalnością regulowaną w rozumieniu przepisów ustawy z 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców (Dz. U. z 2021 r., poz. 162).

Poprzez dodanie w Ustawie rozdziału 11a na przedsiębiorców, do których rozdział ten ma zastosowanie, został nałożony obowiązek spełnienia nowych wymogów oraz uzyskania wpisu do rejestru działalności na rzecz spółek lub trustów lub do rejestru działalności w zakresie walut wirtualnych.

Uruchomienie nowych rejestrów, prowadzonych przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach, ma przyczynić się do zwiększenia transparentności i zapobiegania wykorzystania podmiotów, zobowiązanych do uzyskania wpisu do odpowiedniego rejestru, w celach przestępczości finansowej. 

Jakie podmioty mają obowiązek uzyskania wpisu do rejestru?

Obowiązkowi wpisu do odpowiedniego rejestru podlegają wszyscy przedsiębiorcy prowadzący działalność na rzecz spółek lub trustów oraz działalność w zakresie walut wirtualnych.

Działalność na rzecz spółek lub trustów polega na świadczeniu usług obejmujących (a) tworzenie osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, (b) pełnienie funkcji członka zarządu lub umożliwianiu innej osobie pełnienia tej funkcji lub podobnej funkcji w osobie prawnej lub jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, (c) zapewnianie siedziby, adresu prowadzenia działalności lub adresu korespondencyjnego oraz innych pokrewnych usług osobie prawnej lub jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, (d) działanie lub umożliwienie innej osobie działania jako powiernik trustu, który powstał w drodze czynności prawnej, oraz (e) działanie lub umożliwienie innej osobie działania jako osoba wykonująca prawa z akcji lub udziałów na rzecz podmiotu innego niż spółka notowana na rynku regulowanym podlegającym wymogom dotyczącym ujawniania informacji zgodnie z prawem Unii Europejskiej lub podlegająca równoważnym standardom międzynarodowym.

Na mocy art. 2 ust. 2 pkt 13 Ustawy działalność w zakresie walut wirtualnych, polega na (a) wymianie pomiędzy walutami wirtualnymi
i środkami płatniczymi, (b) wymianie pomiędzy walutami wirtualnymi, (c) pośrednictwie we wcześniej wspomnianych wymianach, lub (d) prowadzeniu rachunków zapewniających osobom uprawnionym możliwość korzystania z jednostek walut wirtualnych, w tym przeprowadzania transakcji ich wymiany.

Należy zaznaczyć, że z obowiązku uzyskania wpisu do rejestru działalności na rzecz spółek lub trustów zwolnieni są radcowie prawni, adwokaci oraz spółki cywilne, jawne, partnerskie, komandytowe, a także komandytowo-akcyjne, w ramach których radcowie prawni lub adwokaci wykonują swój zawód.

Jakie wymogi muszą spełnić przedsiębiorcy?

Na mocy nowelizacji Ustawy zostały wprowadzone dodatkowe wymogi dla przedsiębiorców prowadzących działalność na rzecz spółek lub trustów oraz na przedsiębiorców prowadzących działalność w zakresie walut wirtualnych. Powyższe obejmuje wymóg niekaralności, a także wymóg posiadania oraz udokumentowania wiedzy lub doświadczenia związanego z prowadzoną działalnością regulowaną.

Wymóg niekaralności dotyczy umyślnych przestępstw (I) przeciwko działalności instytucji państwowych oraz samorządu terytorialnego, (II) przeciwko wymiarowi sprawiedliwości, (III) przeciwko wiarygodności dokumentów, (IV) przeciwko mieniu, (V) przeciwko obrotowi gospodarczemu i interesom majątkowym w obrocie cywilnoprawnym, (VI) przeciwko obrotowi pieniędzmi i papierami wartościowymi, (VII) finansowania przestępstwa o charakterze terrorystycznym oraz (VIII) popełnione w celu osiągnięcia korzyści majątkowej lub osobistej lub umyślne przestępstwo skarbowe.

Wymogiem niekaralności objęte są osoby fizyczne, a w przypadku innych podmiotów (I) wspólnicy, którym powierzono prowadzenie spraw spółki lub uprawnieni do reprezentacji spółki lub członkowie organów zarządzających (w przypadku osób prawnych lub jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej), (II) osoby kierujące wykonywaniem czynności związanych z prowadzeniem działalności na rzecz spółek lub trustów albo działalności w zakresie walut wirtualnych, oraz (III) beneficjenci rzeczywiści podmiotu prowadzącego działalność na rzecz spółek lub trustów albo działalność w zakresie walut wirtualnych.

Wymóg posiadania oraz udokumentowania wiedzy lub doświadczenia związanego z prowadzoną działalnością regulowaną dotyczy (I) osób fizycznych prowadzących działalność regulowaną, (II) członków organów zarządzających, (III) osób kierujących wykonywaniem czynności związanych z prowadzeniem działalności regulowanej, oraz (IV) beneficjentów rzeczywistych osób prawnych lub jednostek organizacyjnych prowadzących działalność regulowaną, wspólników tych podmiotów, o ile wspólnikom tym powierzono prowadzenie spraw spółki lub są uprawnieni do jej reprezentacji.

Powyższy wymóg uznaje się za spełniony w przypadku ukończenia szkolenia lub kursu obejmującego prawne lub praktyczne zagadnienia związane z działalnością na rzecz spółek lub trustów, albo w zakresie walut wirtualnych, oraz w przypadku wykonywania, przez okres co najmniej roku, czynności związanych z działalnością na rzecz spółek lub trustów lub czynności w zakresie walut wirtualnych. Powyższe musi być potwierdzone odpowiednimi dokumentami.

W jakim terminie należy uzyskać wpis do odpowiedniego rejestru?

Zgodnie z informacjami opublikowanymi na stronie Ministerstwa Finansów termin na dokonanie wpisu do rejestru działalności na rzecz spółek lub trustów oraz do rejestru działalności w zakresie walut wirtualnych przez przedsiębiorcę, który prowadził taką działalność przed 31 października 2021 r., upływa 30 kwietnia 2022 r., tj. 6 miesięcy od dnia wejścia w życie przepisów ustawy.

Natomiast podmioty, które planują rozpoczęcie powyższych działalności od 31 października 2021 r. lub później, powinny uzyskać wpis do odpowiedniego rejestru przed rozpoczęciem faktycznego prowadzenia tego rodzaju działalności.

Jak złożyć wniosek?

Wniosek o wpis można składać wyłącznie w formie elektronicznej za pośrednictwem platformy ePUAP do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach. Do wniosku należy dołączyć oświadczenie o spełnieniu warunków wymaganych prawem do wykonywania działalności na rzecz spółek lub trustów lub do wykonywania działalności w zakresie walut wirtualnych, oświadczenie o niekaralności oraz dowód uiszczonej opłaty skarbowej.

Wniosek o wpis do rejestru działalności na rzecz spółek lub trustów albo do rejestru działalności w zakresie walut wirtualnych może złożyć jedynie osoba uprawniona do reprezentacji spółki, zgodnie z zasadami reprezentacji przewidzianymi w dziale 2 Rejestru Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego. W przypadku spółek cywilnych wniosek o wpis do odpowiedniego rejestru składa każdy ze wspólników spółki cywilnej indywidualnie.

Wzory wniosków dostępne są na platformie ePUAP w Centralnym Repozytorium Wzorów Dokumentów Elektronicznych pod numerem 2021/10/27/11026 (wzór wniosku o wpis do rejestru działalności na rzecz spółek lub trustów) lub 2021/10/27/11023 (wzór wniosku o wpis do rejestru działalności w zakresie walut wirtualnych).

Wpis do rejestrów dokonywany jest w terminie 14 dni od dnia wpływu wniosku i podlega opłacie skarbowej w wysokości 616 zł, którą należy uiścić na rachunek bankowy Urzędu Miasta Katowice.

Wykreślenie z rejestru

Organ właściwy w sprawach rejestru działalności na rzecz spółek lub trustów lub w sprawach rejestru działalności w zakresie walut wirtualnych wykreśla, w drodze decyzji, podmiot wpisany do odpowiedniego rejestru (I) na wniosek podmiotu, (II) po uzyskaniu informacji o wykreśleniu podmiotu z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej albo Krajowego Rejestru Sądowego, oraz (III) w przypadku stwierdzenia niespełniania przez podmiot warunków wymaganych prawem do wykonywania działalności na rzecz spółek lub trustów lub działalności w zakresie walut wirtualnych lub stwierdzenia, że podmiot złożył niezgodne ze stanem faktycznym oświadczenie dotyczące poprawności danych zawartych we wniosku lub dotyczące znajomości warunków wykonywania działalności na rzecz spółek lub trustów, albo działalności w zakresie walut wirtualnych.

Kara administracyjna

Zgodnie z art. 153a i art. 153b Ustawy, przedsiębiorca prowadzący działalność na rzecz spółek lub trustów albo prowadzący działalność w zakresie walut wirtualnych, wykonujący te działalności bez uzyskania wymaganego wpisu do odpowiedniego rejestru podlega karze pieniężnej do wysokości 100 tys. zł.