Wdrożenie dyrektywy CCD2 w Polsce – przebieg prac nad ustawą o kredycie konsumenckim i aktualny status projektu
30.07.2026
Do rozpoczęcia stosowania nowych przepisów pozostało niewiele czasu, jednak projekt ustawy o kredycie konsumenckim nadal nie doczekał się ostatecznej wersji. Sprawdzamy, jak przebiegały prace legislacyjne, jakie zmiany planowano oraz jakie ryzyka dla instytucji finansowych niesie dalsze opóźnianie wdrożenia dyrektywy CCD2.
Dnia 7 lipca 2025 r. został opublikowany projekt ustawy o kredycie konsumenckim z dnia 4 lipca 2025 r. Proponowane zmiany zostały opisane we wcześniejszym artykule: Nowa ustawa o kredycie konsumenckim przyniesie kluczowe zmiany i obowiązki instytucji.
Rok później, mimo zbliżającego się terminu na rozpoczęcie stosowania przepisów dyrektywy CCD2, nadal nie powstała ostateczna wersja projektu ustawy.
Dyrektywa CCD2 (dyrektywa 2023/2225 z dnia 18 października 2023 r.) ma na celu pełną harmonizację prawa dotyczącego kredytów konsumenckich w całej Unii Europejskiej w zakresie objętym jej regulacją, co ma zapewnić wszystkim konsumentom jednakowy standard ochrony niezależnie od kraju. Zmiany mają wzmocnić ochronę konsumentów, a także zwiększyć przejrzystość rynku i ograniczyć ryzyko nieuczciwych praktyk.
Projekt miał również wdrożyć dyrektywę 2023/2673 z dnia 22 listopada 2023 r. w odniesieniu do umów o usługi finansowe zawierane na odległość.
Podsumowanie najważniejszych wydarzeń w procesie prac nad projektem ustawy o kredycie konsumenckim:
Lipiec 2025
Opublikowany został pierwszy projekt ustawy o kredycie konsumenckim przygotowany przez UOKiK. Najważniejsze zmiany, które obejmował projekt, to zniesienie limitu ograniczającego zakres ustawy do kredytów o wartości do 255 550 zł i rozszerzenie definicji kredytu konsumenckiego, nowe standardy reklamy, dodatkowe obowiązki informacyjne przy płatnościach odroczonych, rozbudowane wymagania dotyczące oceny zdolności kredytowej, rozbudowanie regulacji dotyczących sankcji kredytu darmowego oraz nałożenie limitu kosztów pozaodsetkowych na karty kredytowe i kredyty w rachunkach oszczędnościowo-rozliczeniowych.
Styczeń 2026
W dniach 20-21 stycznia 2026 r. Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów (UOKiK) przeprowadził konferencję uzgodnieniową dotyczącą projektu ustawy o kredycie konsumenckim. Wzięli w niej udział przedstawiciele sektora bankowego, firm pożyczkowych i organizacji branżowych. Podczas konferencji omawiano zgłoszone uwagi dotyczące m.in. sankcji kredytu darmowego, reklamy i sprzedaży wiązanej.
Marzec 2026
W wyniku konsultacji publicznych, uwag zgłoszonych do projektu oraz konferencji uzgodnieniowej przeprowadzonej przez UOKiK w styczniu 2026 roku projekt ustawy o kredycie konsumenckim został zmodyfikowany. Dnia 5 marca 2026 r. w Rządowym Centrum Legislacji opublikowano jego zmienioną wersję datowaną na 25 lutego 2026 r.
W kolejnej wersji projektu ustawy doprecyzowano katalog umów spełniających definicję umowy o kredyt konsumencki, wyodrębniając wprost m.in. niezabezpieczony hipoteką kredyt na remont czy umowę dotyczącą metody płatności typu „kup teraz, zapłać później”, w ramach której osoba trzecia udziela konsumentowi kredytu w celu nabycia towaru lub usługi. W odniesieniu do przepisów odnoszących się do reklamy utrzymano zasadnicze założenia pierwszej wersji projektu. Zgodnie z projektem reklamy nie mogą wprowadzać w błąd i powinny zawierać wyraźne ostrzeżenie, że z kredytem wiążą się koszty. Dokonano zmian w zakresie oceny zdolności kredytowej. Doprecyzowano, że powinny zostać uwzględnione informacje z co najmniej dwóch baz danych oraz zrezygnowano z ujęcia wprost wymogu oświadczenia konsumenta o dochodach i wydatkach. W projekcie ustawy zmieniono również sposób określenia maksymalnej wysokości kosztów pozaodsetkowych dla kredytu w rachunku oszczędnościowo-rozliczeniowym oraz umowy o kartę kredytową. Limit w wysokości 2% limitu zadłużenia w ujęciu miesięcznym zamieniono na 24% limitu zadłużenia w ujęciu rocznym. Zmodyfikowano także przepisy dotyczące sankcji kredytu darmowego w celu ich uporządkowania i miarkowania. W tej wersji projektu ustawy wskazano dokładniej poszczególne uchybienia, zwłaszcza w zakresie weryfikacji zdolności kredytowej konsumenta. Doprecyzowano także okres, w którym konsument mógłby skorzystać z tej sankcji, uwzględniając czy umowa została zawarta na czas oznaczony.
Maj 2026
Zmieniona wersja projektu ustawy nadal budziła zastrzeżenia. Decyzją Prezesa Rady Ministrów z dnia 18 maja 2026 r. odwołano upoważnienie dla Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów do prowadzenia prac legislacyjnych nad wdrożeniem dyrektyw:
- dyrektywy (UE) 2023/2225 z dnia 18 października 2023 r. w sprawie umów o kredyt konsumencki (określanej jako CCD2);
- dyrektywy (UE) 2023/2673 z dnia 22 listopada 2023 r. w odniesieniu do umów o usługi finansowe zawieranych na odległość (określanej jako DMFSD).
Tym samym projekt ustawy o kredycie konsumenckim został wycofany z prac Komitetu do Spraw Europejskich, do którego został skierowany 22 kwietnia 2026 r.
Dnia 22 maja 2026 r. Maciej Berek, minister do spraw nadzoru nad wdrażaniem polityki rządu i przewodniczący Stałego Komitetu Rady Ministrów, zapowiedział rozpoczęcie prac nad projektem rządowym od nowa.
Czerwiec 2026
Zgodnie z art. 2 ust. 1 dyrektywy 2023/2673 państwa członkowskie powinny przyjąć i opublikować przepisy wdrażające dyrektywę do dnia 19 grudnia 2025 r., a stosować je od dnia 19 czerwca 2026 r. Polska nie wdrożyła dyrektywy w wymaganym terminie.
Lipiec 2026
Według stanu na 27 lipca 2026 r. nie opublikowano nowej wersji projektu. Terminy przyjęcia i stosowania regulacji wdrażających dyrektywę DMFSD już minęły. Natomiast przepisy wdrażające dyrektywę CCD2, zgodnie z art. 48 ust. 1 dyrektywy, powinny były zostać przyjęte i opublikowane przez państwa członkowskie do 20 listopada 2025 r., a stosowane od 20 listopada 2026 r.
Oznacza to, że termin transpozycji już minął, a data rozpoczęcia stosowania przepisów przypada w niedalekiej przyszłości.
Przedłużające się prace nad przygotowaniem odpowiedniego projektu ustawy zwiększają ryzyko dalszego opóźnienia implementacji, ograniczenia czasu i zakresu konsultacji nad projektem, a przede wszystkim zbyt krótkiego okresu na dostosowanie do nowych przepisów dla instytucji finansowych, które zostaną objęte nowymi obowiązkami po uchwaleniu ustawy.
Niewdrożenie dyrektyw w terminie może spowodować, że Komisja Europejska, zgodnie z art. 258 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE), uzna, że Polska uchybiła zobowiązaniu państwa członkowskiego wynikającemu z Traktatu. Po umożliwieniu Polsce przedstawienia uwag Komisja może wydać uzasadnioną opinię w tym przedmiocie. Jeśli w określonym terminie, wskazanym w opinii, państwo członkowskie nie zastosuje się do opinii, Komisja może wnieść sprawę do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE). Na podstawie art. 260 ust. 3 TFUE, w przypadku braku wypełnienia obowiązku informacyjnego o środkach podjętych w celu transpozycji dyrektywy, Komisja może wskazać proponowaną kwotę ryczałtu lub okresowej kary pieniężnej do zapłacenia przez państwo członkowskie. O nałożeniu i wysokości sankcji rozstrzyga Trybunał.
Autorką artykuły jest eskpert PKF Polska, Izabela Sowała-Wysocka, PKF Polska FSI Audit Supervisor.
